Bir dosyanın tek bir yerde durması, o dosyanın var olduğu anlamına gelmez; sadece şimdilik var olduğu anlamına gelir. Disk arızaları, çalınan telefonlar, yanlışlıkla silinen klasörler ve fidye yazılımları aynı sonuca çıkar: geri dönüşü olmayan bir kayıp. Bulut yedekleme, bu riski coğrafi olarak farklı bir noktaya kopyalayarak dağıtmanın en pratik yoludur. Aşağıda, hiç yedek almamış birinin bile birkaç saat içinde kurabileceği bir düzeni, sayısal karşılaştırmalarla birlikte adım adım ele alıyoruz.
Servise abone olmadan önce cevaplanması gereken üç soru var: hangi veri kritik, kaç kopya tutulacak ve kayıp durumunda ne kadar geriye dönülebilir. Bu üç karar, ödeyeceğiniz ücreti ve harcayacağınız süreyi doğrudan belirler.
Yeni başlayanların en sık yaptığı hata, dosyaları bulutla senkronize etmeyi yedekleme sanmaktır. Senkronizasyon aynalama yapar: bilgisayarınızda bir dosyayı silerseniz veya bir fidye yazılımı dosyaları şifrelerse, bu değişiklik saniyeler içinde buluta da yansır. Yedekleme ise sürüm tutar; dünkü, geçen haftaki veya 30 gün önceki hâline dönebilirsiniz. Dosyaları bulut üzerinden senkronize etme konusunu ayrı bir başlıkta ele alıyoruz, ancak yedekleme stratejisinde ikisini birbirinin yerine koymayın. İdeal olan, sürüm geçmişi (versioning) ve silinen dosyaları belirli bir süre saklama özelliği açık bir servis kullanmaktır.
Yedekleme dünyasında yaygın kabul gören ilke şudur: verinin 3 kopyası, 2 farklı ortamda, bunlardan 1 tanesi fiziksel olarak başka bir konumda bulunsun. Ev kullanıcısı için makul bir uygulaması şöyledir:
Harici disk 1 TB veriyi USB 3.0 üzerinden yaklaşık yarım saatte geri yüklerken, aynı veriyi buluttan çekmek internet hızınıza bağlı olarak günler alabilir. Bu yüzden ikisi rakip değil, tamamlayıcıdır.
Yedekleme planının en çok şaşırtan tarafı ilk yüklemedir. Çünkü belirleyici olan indirme değil, çoğu ev bağlantısında çok daha düşük olan upload hızıdır. Basit hesap: 1 Mbps ≈ 0,125 MB/sn. Buradan çıkan tablo:
| Upload hızı | 100 GB için teorik süre | 500 GB için teorik süre |
|---|---|---|
| 5 Mbps | ~45 saat | ~9,5 gün |
| 10 Mbps | ~23 saat | ~4,7 gün |
| 20 Mbps | ~11,5 saat | ~2,4 gün |
| 50 Mbps | ~4,5 saat | ~1 gün |
Gerçek süreler protokol yükü nedeniyle bu değerlerin %20-30 üzerine çıkar. Bant genişliğinin ne olduğu ve hızla farkı konusunu merak ediyorsanız ilgili yazımız işinize yarayacaktır. Pratik öneri: ilk tam yedeği gece başlatın ve yazılımın bant genişliği sınırlama ayarını (örneğin upload'ın %70'i) kullanın; aksi hâlde video görüşmeleriniz ve oyun ping değeriniz belirgin biçimde bozulur.
Depolama alanı fiyatına bakmak tek başına yanıltıcıdır. Karşılaştırmayı şu beş başlık üzerinden yapın:
| Ölçüt | Neden önemli | Aranan değer |
|---|---|---|
| Sürüm geçmişi | Şifrelenen/bozulan dosyayı kurtarma | En az 30 gün |
| Uçtan uca şifreleme | Servisin bile içeriği okuyamaması | İstemci tarafında şifreleme |
| Geri yükleme maliyeti | Bazı arşiv katmanları indirmeyi ücretlendirir | Ücretsiz veya öngörülebilir |
| Otomatik zamanlama | İnsan hatasını devre dışı bırakır | Günlük/sürekli |
| Platform desteği |